رسانه‌ها؛ پیام‌آور آگاهی یا فریب؟
بررسی سیر تاریخی نظام‌های رسانه‌ای-2

نظریه‌ها و مکاتب > جامعه شناسی ارتباطات
تاليف: مهدی رشکیانی
آنچه که در قسمت اول مطلب "بررسی سیر تاریخی نظام‌های رسانه‌ای" گفته شد، بر مبنای دیدگاه‌های مطرح شده در کتاب "چهارنظریه رسانه‌ها" بود. به اذعان سایر نظریه پردازان، هیچ مطالعه‌ای در زمینه‌ بررسی نظام‌های رسانه‌ای نمی‌تواند به این نخستین مرجع، بی‌تفاوت بماند. پس از سال‌های دهه 1950، صاحبنظران دیگری نیز پا به این عرصه نهادند و نظریه‌های تازه‌تری عرضه کردند که برخی از آنها با نظام‌های مذکور، وجوه تشابه زیادی دارند و پاره‌ای نیز، دیدگاه‌های تازه‌ای را ارائه می‌کنند که لازم است در این پژوهش، مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند؛ چرا‌که مطالعاتی از این دست، نمی‌تواند از سیر تکاملی نظریه پردازی‌ها، بی‌تفاوت بگذرد. بنا بر اهمیت این موضوع، در بخش دوم مروری خواهیم داشت بر پیدایی و تکوین نظام‌های رسانه‌ای از دهه 1960 میلادی به بعد...
نظام‌های رسانه‌ای از آمرانه تا آزادی‌گرا
بررسی سیر تاریخی نظام‌های رسانه‌ای-1

نظریه‌ها و مکاتب > جامعه شناسی ارتباطات
تاليف: مهدی رشکیانی
این مقاله به بررسی سیر تاریخی‌ تکوین و پیدایش نظام‌های رسانه‌ای و مباحث متعدد این نظام‌ها، اعم از مالکیت، مدیریت، نحوه سیاستگذاری‌ها و ... می‌پردازد و منابع متعدد تاریخی، جامعه‌شناسی و ارتباطی نظام‌های رسانه‌ای مورد مطالعه قرار گرفته و به تفصیل شرح داده‌ می‌شود. در بخش اول، به لحاظ تقدم تاریخی، ابتدا اولین نظام‌های رسانه‌ای و زمینه‌های پیدایش آن، بررسی و سپس سیر تکامل دیگر نظام‌های رسانه‌ای از سال 1960 به همراه آراء و اندیشه‌های هر یک از نظریه‌پردازان این نظام‌ها، مورد توجه قرار گرفته است. در بخش آخر نیز دیدگاه‌ها و اندیشه‌های "جان کین" (John Keane) نظریه‌پرداز و محقق انگلیسی عرصه رسانه‌ها، در رابطه با نظام‌های رسانه‌ای، تشریح می‌شود. بخش اول این مقاله در ادامه از نظرتان می‌گذرد.
نظریه‌های ارتباطات توسعه

نظریه‌ها و مکاتب > سایر
ترجمه: زهرا سخی
این فصل از کتاب، نظریه ارتباطات برای توسعه و اقتدارگرایی در کشورهای جهان سوم را مورد بررسی قرار می دهد. بررسی نظریات، مفاهیم و روش‌شناسی‌های ارتباطات توسعه چالش‌های منحصر به فردی را در مطالعات رسانه ای به وجود آورده است. این بررسی‌ها نیازمند دقت بیشتر در "مفاهیم کلیدی" این حوزه است؛ اینکه چگونه معنای این مفاهیم در قیاس و تقابل با یکدیگر قرار می گیرند؟ این مفاهیم در طی دوره‌های مختلف تاریخی به چه شکل تعریف می شدند؟ و چگونه به کار گرفته می‌شدند؟ اصلی‌ترین مفاهیم این بحث عبارتند از ارتباطات، نوسازی، توسعه و اقتدارگرایی. از ترکیب این اصطلاحات مفاهیم دیگری حاصل شده است که مباحث و جدال های دیگری را با خود به همراه می آورد...
خوانش مخاطبان از سریالهای تلویزیونی: جواهری در قصر

نظریه‌ها و مکاتب > مطالعات فرهنگی
نویسنده: علی حاج‌محمدی
این مقاله به بررسی خوانش و روایت های 24 شرکت کننده از تماشای برنامه تلویزیونی "جواهری در قصر" است. هدف اصلی این مطالعه، درک چرایی تماشای این برنامه، لذت ناشی از تماشای آن و تفاوت های و شباهت های موجود در خوانش‌های مخاطبان از این سوپ‌اپرا (سریال) است. هدف دیگر این مطالعه، بررسی ویژگی‌های این سریال با تکیه بر ویژگی‌های کلی سوپ‌اپرا است. سعی شده است با بررسی متن سریال و استفاده از مصاحبه گروهی متمرکز به این اهداف دست پیدا کنیم. نتایج پژوهش نشان می دهد که این سریال، مخصوص تماشاگران زن نبوده و یک سریال خانوادگی است و افراد با جنس‌های مختلف لذت و قرائت‌ متلفاوتی از این سریال داشتند که در تحلیل‌ها بدان اشاره شده است...
معلولیت و (خود) مردم‌نگاری: اتوبوسرانی همراه با خواهرم

روش‌های تحقیق >  روش‌های کیفی
ترجمه: نگين حسيني
این مقاله که به قلم "توماس کوزر" نوشته شده است، به بررسی کتاب "راشل سیمون"، با عنوان "اتوبوسرانی همراه با خواهرم؛ سفری واقعی به درون زندگی" می پردازد. کتاب مذکور، شرحی است از زندگی خواهر نسبتاً عقب‌مانده‌ی نویسنده (سیمون) که در شهرش پنسیلوانیا، بیشتر ساعات کاری خود را به اتوبوسرانی می‌گذراند. به گفته‌ی کوزر، کتاب سیمون نمونه ای است از یک زندگینامه‌ با موضوع معلولیت که در روش، رویکرد مردم‌نگارانه دارد و این موضوع را بیان می‌کند که مردم‌نگاری و معلولیت، چگونه می‌توانند از یکدیگر منتفع شوند...
اعراب دیجیتالی شده؛ بازنمایی در بازی‌های ویدیویی

نظریه‌ها و مکاتب > مطالعات انتقادی
ترجمه: مقداد مهرابی
این مقاله به بررسی شیوه‌‌هایی‌می‌پردازد که اعراب و مسلمانان در بازی هایی ویدیویی بازنمایی شده‌‌اند و خود را در بازی‌ها معرفی کرده‌اند. این مطالعه، ابتدا به تحلیل ژانرهای مختلف بازی‌های ویدیویی اروپایی و آمریکایی‌می‌پردازد که اعراب و مسلمانان را به عنوان "دیگری" بازسازی کرده‌اند. نشان‌می‌دهیم که چگونه درون این بازی‌ها، هویت‌های مختلف قومی‌و مذهبی جهان‌اسلام به‌صورت یکسان ارائه‌می‌گردد و در مجموعه‌ای از گونه شناسی‌های اجتماعی برساخته‌می‌شود که درون یک چارچوب کلان‌تر تروریسم و نفرت قرار‌می‌گیرد.
خوانش، ابزاری برای مقاومت

نظریه‌ها و مکاتب > مطالعات فرهنگی
ترجمه: زهرا صادقی
در این مقاله سعی بر آن است که نحوه شکل گیری نظرات و دیدگاههای جنسیتی در افراد مورد بررسی قرار گیرد. مولف یک واحد درسی را برای دانش‌آمزان دبیرستانی تدوین کرده است که در آن سعی می شود با خوانش های بدیع و غیرمتعارف از متون رسانه، نحوه شکل گیری و جریان پیام های جنسیتی در متون ادبی و رسانه ای مورد بررسی قرار گیرد.
چگونگی پیدایش مکتب فرانکفورت

نظریه‌ها و مکاتب > مطالعات انتقادی
نویسنده: مهدی خسروشاهی
نظریه انتقادی را نظریه مکتب فرانکفورت نیز نامیده‌اند، هر چند این دو مفهوم به یک معنی نیست، ولی در بعضی موارد یکسان در نظر گرفته شده‌اند. در واقع نظریه انتقادی را می توان بخشی از مکتب فرانکفورت دانست زیرا در این مکتب نظریه های دیگری نیز مطرح شده است. از این رو، مبنای نهادینی این که مکتب بر پایه آن شکل گرفت، موسسه پژوهشی اجتماعی بود که رسماً در تاریخ 3 فوریه 1923 طی فرمانی از سوی وزارت آموزش و پرورش تأسیس و به دانشگاه فرانکفورت وابسته شد، ولی خود موسسه صرفاً نتیجه و حاصل چندین برنامه رادیکال بود که "فلیکس ویل" فرزند یک تاجر ثروتمند غله، در اوایل سال 1930 اجرای آنها را بر عهده گرفت، از این رو در تابستان 1922، وی نخستین هفته کار مارکسیستی را سازماندهی کرد، اما فهم بهتر درونمایه مکتب فرانکفورت، تاملی ژرف در آراء ماکس وبر را می طلبد...
دروازه‌بانی خبر

نظریه‌ها و مکاتب > جامعه شناسی ارتباطات
نویسنده: بهنام رضا قلی زاده
این مقاله به بررسی مفهوم دروازه‌بانی در رسانه‌ها و نقش دروازه بانان در گزینش و انتخاب اخبار می پردازد. پیام‌هایی که از طریق رسانه‌ها به ما می رسند و یا حتی نمی رسند، تصویر ذهنی و آگاهی‌های ما را از جهان پیرامون شکل می‌دهند. هیچ کس نمی تواند ادعا کند که این تصویر، تصویری دقیق، روشن و کامل است. اخبار و رویدادها تا به گوش ما برسند، از صافی هایی عبور می کنند که معلوم نیست با محتوای آنها چه می کنند. برنامه ریز ارتباطی به عنوان دروازه بان، با تعیین اینکه چه اطلاعاتی را باید کنار گذارد و به چه اطلاعاتی اجازه عبور دهد، می تواند تا اندازه ای در فراگرد ارتباطی اعمال قدرت کند.
رویکردی جامعه شناختی به مشاغل رسانه‌ای

نظریه‌ها و مکاتب > جامعه شناسی ارتباطات
ترجمه: جواد محمودی
این مقاله به دنبال ارائه نمونه ای برای بررسی جامعه شناسی مجدداً احیاشدۀ رسانه است؛ مقالۀ حاضر معتقد است رویکردی [جدید] جامعه‌شناختی که مدتی مورد غفلت و بی‌توجهی [پژوهشگران] قرار گرفته بود، درصدد است تا گزارشی کامل‌تر از فعالیت های روزنامه‌نگاری ارائه کند. این گزارش در درک بهتر این موضوع به ما کمک می کند که روزنامه‌نگاران چه می کنند، چرا و چگونه به فعالیت های خود می پردازند و در نهایت به ما کمک می کند تا با فرایند تولید خبر و پیام بیشتر آشنا شویم...
Designed and Developed by DORHOST