هوالعلیم
موسسه همشهری با افتتاح رسمی سایت علمی خود عرصه تازهای از فعالیتهای ارتباطاتی را خواهد آزمود. این سایت پلی خواهد بود بین دانشگاه ها، مراکز و افرادی که در عرصه ارتباطات، فرهنگ و جامعه به پژوهش مشغولاند. آشنایی با مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه ای و فعالیتهای آن بدون توجه به جهتگیریهای اصولی و راهبردهای موسسه همشهری امکانپذیر نیست. شاید بتوان یکی از اصلی ترین ویژگیهای موسسه را به عنوان یک بنگاه انتشاراتی پیشتاز، حساسیت آن نسبت به تغییراتی دانست که در محیط عمل رسانهای، هم از نظر سخت افزاری و هم از نظر نرم افزاری، در حال وقوع است. براین اساس سازماندهی فعالیتهای بخشهای مختلف موسسه به نحوی بوده است که هریک از این اجزا بتوانند در جهت پاسخگویی به اقتضائات راهبرد چند رسانهای موسسه مثمر ثمر باشند. براساس این جهتگیری بوده است که مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه ای دوره جدیدی از فعالیتهای پژوهشی را آغاز کرده است.
معرفی مرکز و سابقه کار آن:
مرکز تحقیقات و مطالعات رسانهای بخشی از مؤسسه همشهری و تنها مرکز پژوهشی وابسته به ژورنالیسم حرفهای در ایران است. بخشهای عمدهای از فعالیتهای این مرکز از ابتدای تشکیل موسسه همشهری تعریف شده بود اما از سال 1385، این فعالیتها با تمرکز بر پژوهش در حوزه علوم ارتباطات، رسانه و فرهنگ دامنهای گسترده تر پیدا کرد و هم از جنبههای نظری و هم از جنبههای عملی توسعه یافت.
بخشهای مختلف مرکز:
فعالیتهای مرکز تحقیقات و مطالعات در حال حاضر در قالب پنج واحد سازمانی با نامهای زیر دنبال میشود:
- نظرسنجی تلفنی
- پژوهشهای میدانی
- پژوهشهای کیفی
- برگزاری نشستهای علمی
- سایت
برخی از فعالیتها و پژوهشهای مرکز:
از جمله فعالیتهای پژوهشی این مرکز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• پژوهشهای مورد نیاز مدیریت ارشد و هیأت تحریریه، گردآوری اطلاعات و شناسایی موضوعات مهم برای برنامه ریزیهای آتی
• بررسی و شناخت نیازها، انتظارات و دیدگاههای مخاطبان و آراء آنها در مورد جذابیت مطالب روزنامه.
• مطالعه در زمینه نقش و تحولات فناوری ارتباطی و رسانهای و تأثیر آن بر آینده روزنامه.
• مطالعه در زمینه دانشهای مرتبط با رسانه از قبیل مطالعات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و غیره
• بهره گیری از روشهای پژوهشی مختلف، از شیوههای متداول و سنتی تحقیق در ارتباطات (اعم از نظرسنجی و تحلیل محتوا) گرفته تا شیوههای جدیدتر (مانند نشانه شناسی، نظرسنجی تلفنی، مطالعات فرهنگی و تحلیل گفتمان)
• برگزاری نشستهای علمی _ تخصصی در جهت گردآوری و تنظیم آراء محققان و پژوهشگران مراکز دانشگاهی و همچنین افکارعمومی در مورد نیازها و خواستهای جامعه از مطبوعات.
• پژوهش در زمینه مسائل و مشکلات اجرایی سازمان و دستیابی به شیوههای اجرایی مطلوب.
سایت و مرکز:
سایت مرکز تحقیقات و مطالعات رسانهای همشهری به نشانی اینترنتی: http://www.hccmr.com سایتی در حوزه علوم ارتباطات و پژوهش است. نام این سایت از کلمات زیر اخذ شده است:
Hamshari Centre for Communication and Media Research
این سایت مهمترین فعالیتهای پژوهشی مرکز را در اختیار بازدیدکنندگان قرار میدهد. تعامل با بانکهای اطلاعاتی و تحقیقاتی داخل وخارج کشور، توانمندسازی برنامههای پژوهشی، شناسایی نویسندگان، مترجمان و پژوهشگران توانمند در حوزه علوم ارتباطات و همکاری با آنان و انجام نظرسنجیهای الکترونیکی از فعالیتهای عمده این سایت است.
در یک نگاه کلی، این سایت در نظر دارد که در بلندمدت نیاز محققان و مراکز مطالعاتی در زمینه ارتباطات را به مکانی مجازی برای تبادل آرا و یافتهها برطرف سازد.
سایت و دلایل راه اندازی:
اهم دلایل راه اندازی سایت علمیموسسه همشهری را میتوان تحقق سیاستهای چندرسانهای آن دانست. به علاوه پیشتاز بودن موسسه در حوزه فعالیت خود، ارتباطات و فرهنگ، رعایت اقتضائاتی را ایجاب میکند که برخی از آنها عبارتند از:
1- خصلت بین رشتهای ارتباطات
2- ضرورت بهره گیری از یافتهها و نظریههای جدید برای ایجاد زمینههای همگرایی نظری و روش شناختی بین گرایشهای مختلف در عرصه درک مسائل ارتباطاتی و ایجاد جهتگیری واقعگرایانه در عرصه مطالعه ارتباطات و رسانهها.
3- تلاش برای بومیسازی نظریههای جدید
4- تلاش برای تبیین مسائل مبتلا به مطبوعات کشور با توجه به آینده متحول رسانهها و ورود رسانههای جدید.....
برخی از اهداف ایجاد سایت عبارت است از:
• ایجاد بانک اطلاعات در زمینهی تحقیقات و فعالیتهای محققین علوم ارتباطات و رسانه.
• تعامل با محققان و مراکز تحقیقاتی داخل و خارج از کشور به منظور تقویت و ارتقاء سطح فعالیتهای پژوهشی و تشویق پژوهشهای رسانهای.
• ایجاد فضای مناسب برای ارائه یافتههای تحقیقی، آراء و نظریههای جدید درباره حوزههای مختلف و دانشهای مرتبط با ارتباطات و فرهنگ.
• تقویت برنامههای پژوهشی در حوزههای ارتباطات، فرهنگ و جامعه از طریق:
1- شناسایی قابلیتهای پژوهشی و ارتباط با دانشگاههای داخل
2- شناسایی نویسندگان و پژوهشگران توانمند و همکاری با آنان
3- ترغیب و تشویق پژوهشگران
سایت و حوزههای فعالیت:
سایت علمی موسسه همشهری، شامل 9 بخش اصلی و زیر سرویسهای مربوط به آن است که بازدید کننده می تواند در نقشه سایت کلیه بخشها و زیربخشها را مشاهده کند:
1. فضای مجازی:
اینترنت
رسانههای مجازی
سایر
2. روشهای تحقیق:
روشهای کیفی
روشهای کمی
روشهای ترکیبی
سایر
3. رسانهها:
رسانههای مکتوب
رسانههای دیداری
رسانههای شنیداری
سایر
4. نظریهها و مکاتب:
مطالعات فرهنگی
مطالعات انتقادی
فلسفه و ارتباطات
جامعه شناسی ارتباطات
مردم شناسی ارتباطات
سایر
5. جامعه، فرهنگ و ارتباطات:
سیایت و ارتباطات
فرهنگ و ارتباطات
اقتصاد و ارتباطات
هنر و ارتباطات
نهادهای اجتماعی و ارتباطات
جامعه ارطلاعاتی
سایر
6. دین و ارتباطات:
اسلام و ارتباطات
مسیحیت و ارتباطات
سایر
7. حوزهها و کاربردهای ارتباطات:
روابط عمومی و تبلیغات
ارتباطات بین فرهنگی
ارتباطات جمعی
ارتباطات انسانی
مدیریت رسانه و سازمانهای رسانهای
سایر
8. پژوهش:
پژوهشهای کیفی
پیمایش
نظرسنجی تلفنی
نظرسنجی اینترنتی
سایر
9. معرفی منابع و موسسات:
معرفی کتاب
معرفی سایتها
معرفی ژورنالها
موسسات ارتباطاتی
سایر
در یک نگاه کلی، آشکار است که برنامه ریزی سرویسها و زیر سرویسهای سایت به گونهای بوده است که بتواند تمامیحوزههای مربوط به علوم ارتباطی و رسانهای را پوشش دهد. با این وجود سعی بر آن است که مطالب تهیه شده به روزترین مطالب تولیدی در این حوزهها باشد. تلاش بر این است از تولید مطالب تکراری و گفته شده در حوزههای مورد بحث خودداری شود.
سایت و شیوه کار و تولید مطالب:
این سایت از دو طریق عمده به تولید مطلب میپردازد:
- تولید مطالب مورد نیاز با استفاده از خدمات همکاران و محققان مرکز
- دادن سفارش به محققان و دانشگاهیان
سایت و خدمات آن:
- دادن نشانی ای میل، ارائه فایلهای صوتی، فایلهای تصویری.
- راه اندازی صفحات شخصی برای شخصیتهای ارتباطات.
- نظرسنجی اینترنتی
- راه اندازی پادکست برای ارائه گزارش نشستهای علمی
- ایجاد امکانی برای برقراری کنفرانسهای علمی بطور مجازی
سایت و نحوه تعامل با مخاطبان
در حال حاضر مطالب سایت در اختیار کلیه کسانی که به آن مراجعه میکنند قرار میگیرد. بنابراین، این افراد در حال حاضر به عنوان مخاطبان بالقوه سایت به حساب میآیند و میتوانند از طریق گذاشتن نظر و توصیههای خود در انتهای هرکدام از مطالب سایت با آن در تعامل قرار گیرند. در برنامه درازمدت در نظر است که با راه اندازی گروههای خاص سطوح مختلفی از دسترسی به خدمات برای ایشان تعریف شود.